تبلیغات
از ماست که بر ماست - لی لی پوت ایران
شنبه 9 آذر 1392

لی لی پوت ایران

   نوشته شده توسط: محمدرضا باغبانی    نوع مطلب :اجتماعی ،

به نام خدا، اللهم عجل لولیک الفرج، سلام

        چندی پیش گزارشی را در سایت جهان خواندم که از وجود سرزمین لی لی پوتی در ایران خبر می داد با علاقه آن را خواندم و برایم خیلی جالب بود. امیدوارم که اگر خدا خواست و عمری بود این مکان را از نزدیک ببینم که دیدن همه ی نقاط این سرزمین کهن و آشنایی با فرهنگ های متنوع آن از آرزوهایم است. ان شا الله

        به گزارش جهان به نقل از مهر، روستای ماخونیک یکی از هفت روستای شگفت انگیز جهان است که به سرزمین لی لی پوتهای ایران شهرت دارد در این روستا کشیدن سیگار، دیدن تلویزیون و نوشیدن چای بنا به سنت و رسوم محلی ممنوع است. حتما تعجب خواهید كرد وقتی بدانید ایران هم جایی دارد شبیه لی لی پوت، سرزمین افسانه ای داستان گالیور، روستای ماخونیك كه در اطراف شهرستان سربیشه واقع شده است، به دلیل قد و قامت كوتاه ساكنان آن به لی لی پوت مشهور است گرچه این روستای كوچك، تنها به خاطر قد و قامت مردمانش مشهور نشده است، بلكه دلایل دیگری نیز دارد.

        علت مشهورشدن روستای ماخونیك در 142 كیلومتری شهرستان بیرجند واقع در استان خراسان جنوبی آداب، رسوم و فرهنگ خاص مردمانش است. منطقه ماخونیک متشکل از ۱۲ آبادی است که روستای ماخونیک بزرگترین آنها محسوب می ‌شود. این روستا شامل ماخونیک، کفاز، چاپنسر، توتک، سفال‌بند، سولابست، لجونگ (سفلی و علیا)، کلاته بلوچ، دامدامه و میش نو، خارستو و جلارو است. اهالی این روستاها از نظر مذهب، معیشت، شیوه زندگی و اوضاع اجتماعی وجه اشتراک زیادی با یکدیگر دارند اما غالب این روستاها اصل و نسب خود را از روستای ماخونیک می ‌دانند.

        درباره وجه تسمیه روستا چندین قول وجود دارد، می‌ گویند که در گذشته‌ های بسیار دور عده‌ای ماموران دولتی به این روستا آمده و اهالی به گرمی از آنها استقبال نکرده‌اند و با آنها برخورد سردی داشته‌اند و آنها این نام را برای روستا انتخاب کرده‌اند. برخی نیز می ‌گویند به دلیل وجود شکافی در کوه نزدیک روستا به آنجا ماده ماخونیک گفته می‌ شده که به مرور زمان به ماخونیک تغییر نام یافته است. در برخی اسناد قدیمی که تاریخ نگارش آنها به ۳۰۰ سال قبل می ‌رسد، نام روستا مادخنیک ذکر شده است که مرکب از دو جزء «ماد» و «خنیک» است. ماد در زبان پهلوی و پارسی باستان به ماه تبدیل شده که یکی از معانی آن شهر و مملکت است و در مجموع به‌نام شهر ماخونیک است. درباره این روستا هیچ سابقه تاریخی مکتوبی وجود ندارد و فقط «کلنل چارلز ادوار دبیت» در کتاب سفرنامه خراسان و سیستان در دوره ناصرالدین شاه به توصیف منطقه ماخونیک پرداخته است.

زندگی در بستر آداب کهن

        در روستای ماخونیك نه تنها نحوه زندگی كه محل سكونت نیز ساده و ابتدایی است بلکه خانه های روستاییان نیز دارای شكل هندسی خاصی نیست و تمام امكانات زندگی دریك اتاق جای گرفته است. آداب و رسوم ساكنان روستا از نحوه قضاوت تا شیوه كشاورزی و از چگونگی تقسیم ارث تا بازی ها همگی از گذشته های دور جریان داشته و اغلب آنها دست نخورده باقی مانده است. روستای ماخونیك پیش از این به عنوان منطقه كوتوله ها مطرح شده بود چون اهالی کوتاه قد بوده و به زحمت قدشان از ۱.۴۰ تجاوز می کند، قد متوسط مردم این روستا می تواند ناشی از ازدواج فامیلی و نوع تغذیه آنها باشد.

        یکی از عمده نشانه‌ های فرهنگی روستای ماخونیک مسکن است که در نوع خود جالب و قابل توجه است. بافت مسکونی روستا در دامنهٔ تپه و خانه‌ ها به طور فشرده‌ به‌ هم و در گودی زمین ساخته شده ‌اند، کف خانه حدود یک متر از سطح زمین پایین ‌تر است و دارای یک درب کوتاه چوبی است. برای رفتن به داخل خانه باید دولا شده و به زحمت خود را داخل خانه کرد، اغلب یکی دو پله درگاهی را به کف خانه متصل می ‌کنند.هر خانه دارای فضاهایی همچون کندیک (مخزن نگهداری گندم و جو)، کرشک (اجاق گلی برای طبخ غذا)، طاق و طاقچه است. باید دانست عمده مصالح به کار رفته در مسکن روستا شامل سنگ، چوب و هیزم است، ظاهراً از آنجا كه هوای آن ناحیه سرد است مردم خانه ها را كوچك و كم ارتفاع می سازند تا راحت تر گرم شوند. با این حال خانه ‌های مسکونی آدم کوچولوهای ایران همچنان پابرجاست و خانه‌ هایی با ساخت امروزی و گاه شهری و دارای آجرنما، اگرچه قد برافراشته و خانه‌های تو سری خورده را در سایه خود قرار داده اما نتوانسته اند نگاه‌ها را از آن برگیرند. ماخونیک همچنان زنده است.

شگفتیهای رسوم مردم ماخونیک

        مردم ماخونیك تا 50 سال پیش، چای نمی نوشیدند، شكار نمی كردند و اصلاً گوشت هم نمی خوردند و هنوز سیگار نمی كشند. مردم ماخونیك این قبیل كارها را گناه می دانستند، ورود تلویزیون به این روستا به معنای ورود شیطان بود و اهالی تا چند سال پیش به تلویزیون می گفتند شیطان. آنها هرگز اجازه نمی دادند كودكان پای صفحه تلویزیون بنشینند و جادو شوند.

        از ماخونیك تا مرز افغانستان در حدود نیم ساعت راه است و اهالی ماخونیك اصلیت افغانی دارند كه در حدود سه چهار قرن پیش به این ناحیه آمده اند و اینجا را برای سكونت انتخاب كرده اند، ازدواج فامیلی میان كوتاه قدها و نوع تغذیه باعث شده كه افراد روستای ماخونیك كوتاه قد باشند ولی چند سالی می شود كه با تغییر وضعیت تغذیه اهالی و مصرف قرص و قطره آهن، نسل جدید بهتر شده اند.

        بر طبق شواهد چنین بر می آید که ساکنان روستا در ابتدا دامدار و عشایر بوده اند و در دوره های بعد در منطقه ماخونیک و به ویژه در روستای ماخونیک سکونت گزیده اند، وجود سنگ نگاره ای در نزدیکی قنات ماخونیک که نقش های چوپانی و بسیار قدیمی بر روی آن نقش بسته نیز گواهی بر قدمت سکونت در ماخونیک است. از آثار تاریخی ماخونیک می توان به سنگ سیاه (سنگ نگاره) ماخونیک، بنای برج و قلعه، برج گل انجیر، منزل سرگردونی، نادر مرده اشاره کرد. در حال حاضر گردشگران خارجی و داخلی زیادی از این روستا دیدن می‌کنند و این روستا از روستاهای هدف گردشگری خراسان جنوبی به شمار می‌رود.


برچسب ها: لی لی پوت ، ایران ، آدم کوچولوها ، بیرجند ، خراسان جنوبی ، روستای ماخونیک ، رسوم ،

 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر